ന്യൂയോര്‍ക്ക്: ഒരു ഗോളിന്റെ പേരില്‍ ലോകഫുട്‌ബോളിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പന്തായി മാറിയ വെള്ള അഡിഡാസ് അര്‍ട്ടെക്ക പന്തിന്റെ വില 3.35 മില്യണ്‍ ഡോളര്‍. അതായത് ഏകദേശം 30 കോടി രൂപ. 1986 ലോകകപ്പില്‍ ഡിയേഗോ മറഡോണയുടെ കുപ്രസിദ്ധമായ ‘ഹാന്‍ഡ് ഓഫ് ഗോഡ്’ ഗോളിനും അതേ മത്സരത്തിലെ ‘ഗോള്‍ ഓഫ് ദ സെഞ്ചുറി’ക്കും സാക്ഷിയായ പന്താണ് അമേരിക്കയിലെ ഹെറിറ്റേജ് ഓക്ഷന്‍സ് ലേലത്തില്‍ ശനിയാഴ്ച വിറ്റത്. എന്നാല്‍ 10 മില്യണ്‍ ഡോളറിലേറെ ലഭിക്കുമെന്നായിരുന്നു ലേലത്തിന് മുമ്പുള്ള പ്രതീക്ഷ. അതിന്റെ മൂന്നിലൊന്നിനടുത്ത് മാത്രമാണ് അന്തിമവില എത്തിയത്. 1986 ജൂണ്‍ 22ന് മെക്‌സിക്കോ സിറ്റിയിലെ ആസ്‌ടെക്ക സ്റ്റേഡിയത്തില്‍ അര്‍ജന്റീനയും ഇംഗ്ലണ്ടും തമ്മിലുള്ള ലോകകപ്പ് ക്വാര്‍ട്ടര്‍ ഫൈനലിലായിരുന്നു വിവാദ ഗോള്‍ പിറന്നത്. ഫുട്‌ബോളിനപ്പുറത്തേക്കും വൈകാരികത പടര്‍ന്ന മത്സരമായിരുന്നു അത്. ഫോക്ലാന്‍ഡ് ദ്വീപുകളെച്ചൊല്ലി അര്‍ജന്റീനയും ബ്രിട്ടനും തമ്മിലുണ്ടായ യുദ്ധത്തിന് നാലു വര്‍ഷം മാത്രം പിന്നിട്ടിരിക്കെ നടന്ന മത്സരം ഇരുരാജ്യങ്ങള്‍ക്കും വലിയ രാഷ്‌ട്രീയ-വൈകാരിക പ്രാധാന്യമുള്ളതായിരുന്നു. രണ്ടാം പകുതിയുടെ ആറാം മിനിറ്റില്‍ ലോകഫുട്‌ബോളിലെ ഏറ്റവും വിവാദമായ നിമിഷങ്ങളിലൊന്ന് പിറന്നു. ഇംഗ്ലണ്ട് ഗോള്‍കീപ്പര്‍ പീറ്റര്‍ ഷില്‍ട്ടണും മറഡോണയും ഉയര്‍ന്ന് പന്തിനായി മത്സരിച്ചപ്പോള്‍, ഷില്‍ട്ടണേക്കാള്‍ ഉയരം കുറവായിരുന്ന മറഡോണ ഇടതുകൈകൊണ്ട് പന്തില്‍ സ്പര്‍ശിച്ച് അത് വലയിലെത്തിച്ചു. ടുണീഷ്യന്‍ റഫറി അലി ബിന്‍ നാസറിന് ഹാന്‍ഡ്ബോള്‍ കാണാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. ഗോള്‍ അനുവദിക്കപ്പെട്ടു. ഗോളിനെക്കുറിച്ച് മത്സരശേഷം മറഡോണ നടത്തിയ പ്രസ്താവനയാണ് സംഭവത്തിന് ‘ഹാന്‍ഡ് ഓഫ് ഗോഡ്’ എന്ന പേര് സമ്മാനിച്ചത്. പിന്നീട് ആ ഗോള്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിവാദങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. 2005ല്‍ മറഡോണ ടെലിവിഷന്‍ പരിപാടിയില്‍ കൈകൊണ്ടാണ് ഗോള്‍ നേടിയതെന്ന് സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.
എന്നാല്‍ ആ വിവാദഗോളിന് നാലു മിനിറ്റുകള്‍ക്കുശേഷം മറഡോണ നല്‍കിയ മറുപടി ഫുട്‌ബോള്‍ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പരമാവധി പ്രകടനമായി. സ്വന്തം പകുതിയില്‍ നിന്ന് പന്തുമായി കുതിച്ച അര്‍ജന്റീന നായകന്‍ ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ അഞ്ച് താരങ്ങളെ മറികടന്ന് ഷില്‍ട്ടണെയും വെട്ടിച്ച് പന്ത് വലയിലെത്തിച്ചു. പിന്നീട് ഫിഫ നടത്തിയ വോട്ടെടുപ്പില്‍ ആ ഗോള്‍ ഗോള്‍ ഓഫ് ദ സെഞ്ച്വറി’ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അര്‍ജന്റീന മത്സരം 2-1ന് ജയിക്കുകയും പിന്നീട് ലോകകപ്പ് കിരീടം സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. ആ മത്സരത്തിലെ പന്ത് പിന്നീട് റഫറി അലി ബിന്‍ നാസറുടെ കൈവശമായി. അദ്ദേഹം അത് 36 വര്‍ഷത്തോളം സൂക്ഷിച്ചു. 2022ല്‍ ലണ്ടനിലെ ഗ്രഹാം ബഡ് ഓക്ഷന്‍സ് വഴി പന്ത് ഏകദേശം 2 മില്യണ്‍ പൗണ്ടിന് വിറ്റിരുന്നു.

ഇപ്പോഴത്തെ ലേലത്തിന് മുമ്പ് ഹെറിറ്റേജ് ഓക്ഷന്‍സ് വിദഗ്ധര്‍ മത്സരത്തിനിടെ പകര്‍ത്തിയ ചിത്രങ്ങളും മറ്റ് തെളിവുകളും പരിശോധിച്ചാണ് പന്തിന്റെ ആധികാരികത സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ലേലത്തില്‍ ആദ്യ ബിഡ് 2.5 മില്യണ്‍ ഡോളറായിരുന്നു. ഹെറിറ്റേജ് ഓക്ഷന്‍സ് ഈ പന്തിനെ കായികലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പന്തുകളിലൊന്നായി വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. അതേസമയം, മറഡോണയുടെ അതേ മത്സരത്തിലെ ജേഴ്‌സിക്ക് ലഭിച്ച വിലയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ പന്തിന്റെ വില കുറവാണ്. 2022ല്‍ ആ ജേഴ്‌സി ഏകദേശം 9.3 മില്യണ്‍ ഡോളറിനാണ് വിറ്റത്. എങ്കിലും, ഒരു ലോകകപ്പ് മത്സരത്തിലെ രണ്ട് ചരിത്രഗോളുകളുടെ സാക്ഷിയായ പന്തിന് ലഭിച്ച 3.35 മില്യണ്‍ ഡോളര്‍, ഫുട്‌ബോള്‍ ചരിത്രത്തില്‍ അതിന്റെ അമൂല്യമായ സ്ഥാനത്തിന്റെ മറ്റൊരു തെളിവാണ്.

മറഡോണയുടെ ‘ഹാന്‍ഡ് ഓഫ് ഗോഡ്’ നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നുവെങ്കിലും, അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ വിവാദവും അതേ മത്സരത്തിലെ അത്ഭുതഗോളും ചേര്‍ന്നാണ് ഈ പന്തിനെ ഒരു സാധാരണ ഫുട്‌ബോളില്‍ നിന്ന് ഫുട്‌ബോള്‍ ചരിത്രത്തിന്റെ അമൂല്യ സ്മാരകമാക്കി മാറ്റിയത്. നാലു പതിറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കുശേഷവും അതിന്റെ കഥയും മൂല്യവും കുറയുന്നില്ലപകരം ഓരോ ലേലത്തിലും അത് വീണ്ടും ചരിത്രത്തിന്റെ മധ്യത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ്.