ദുബായ് : ഇറാനും യുഎസും തമ്മിലുള്ള വെടിനിർത്തൽ കരാറിനുശേഷം ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടുത്തിടെ തുറന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ഉണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളെ തുടർന്ന് പാത വീണ്ടും അടച്ചു. പിന്നീട് ഈ കടൽ പാതയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ടാങ്കറുകൾ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു, ഇത് വാണിജ്യ ഗതാഗതത്തെ ഗണ്യമായി കുറച്ചു.

ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലേക്കും പ്രത്യേകിച്ച് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും അവരുടെ എണ്ണ, വാതക കയറ്റുമതിക്ക് ഈ കടലിടുക്ക് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ വാണിജ്യ കയറ്റുമതിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കയുണ്ട്. തൽഫലമായി എണ്ണ സമ്പന്നമായ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഈ പാതയ്‌ക്ക് ഇപ്പോൾ ബദലുകൾ തേടുകയാണ്. പുതിയ പൈപ്പ്‌ലൈനുകളിലൂടെയും പുതിയ സമീപനങ്ങളിലൂടെയും അവർ ഭാവിയിലെ തടസ്സങ്ങളെ നേരിടാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്. അത് ഏതെല്ലാമാണെന്ന് നോക്കാം

സൗദി എണ്ണ പൈപ്പ്‌ലൈൻ

1980 കളുടെ തുടക്കത്തിലാണ് ഈസ്റ്റ്-വെസ്റ്റ് പൈപ്പ്‌ലൈൻ നിർമ്മിച്ചത്. സൗദി അറേബ്യയിലെ 1,200 കിലോമീറ്റർ ശൃംഖലയിലൂടെ അസംസ്കൃത എണ്ണ കൊണ്ടുപോകുന്ന ഇത് കിഴക്കുള്ള അബ്‌ഖൈഖ് എണ്ണ സംസ്‌കരണ കേന്ദ്രത്തെ പടിഞ്ഞാറുള്ള ചെങ്കടൽ തുറമുഖമായ യാമ്പുവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്ന് സൗദി എണ്ണ ടാങ്കറുകളിൽ കയറ്റി ചെങ്കടൽ കടന്ന് സൂയസ് കനാൽ വഴി യൂറോപ്പിലേക്കോ ബാബ് അൽ-മന്ദേബ് കടലിടുക്ക് വഴി ഏദൻ ഉൾക്കടലിലേക്കോ കൊണ്ടുപോകുന്നു. പൈപ്പ്‌ലൈനിന് പ്രതിദിനം 7 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണ സംസ്‌കരിക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്. കൂടാതെ കൂടുതൽ എണ്ണ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനുള്ള ശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സൗദി അറേബ്യ ഇപ്പോൾ ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. യുഎഇയും സൗദിയുടെ പാത പിന്തുടർന്ന് ഹോർമുസിൽ നിന്നുള്ള കയറ്റുമതിയിൽ ചിലത് ഹോർമുസ് പ്രദേശത്തിന് പുറത്തുള്ള എണ്ണ കയറ്റുമതി നടത്തുന്ന മറ്റൊരു പൈപ്പ്‌ലൈനിലേക്ക് മാറ്റി.

പുതിയ പൈപ്പ് ലൈൻ പദ്ധതിയുമായി യുഎഇ

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്‌ക്കുന്നതിനായി യുഎഇ ഒരു പുതിയ തുറമുഖം നിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിലുള്ള ഹബ്‌ഷാൻ-ഫുജൈറ പൈപ്പ്‌ലൈൻ അവസാനിക്കുന്ന ഫുജൈറ തീരത്ത് ഒരു പുതിയ തുറമുഖവും കണ്ടെയ്‌നർ ടെർമിനലും നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകളും ദുബായ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു വിതരണ ശൃംഖല കമ്പനി നടത്തിവരികയാണ്.

ഇതിന് പുറമെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ യുഎഇയെ സഹായിക്കുന്ന രണ്ട് പ്രധാന പദ്ധതികൾ ഇതിനകം തന്നെ പുരോഗമിക്കുന്നുണ്ട്. യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം വേഗത്തിൽ പൂർത്തിയായ മറ്റൊരു പടിഞ്ഞാറൻ-കിഴക്കൻ പൈപ്പ്‌ലൈനിന്റെ നിർമ്മാണവും യുഎഇ ആരംഭിച്ചു. 2027 ൽ ഇത് പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

പൈപ്പ് ലൈനുമായി ഇറാഖ്

ഇറാഖിൽ ബസ്ര-ഹദീത പൈപ്പ്‌ലൈനും 2024 ൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. തെക്കൻ ഇറാഖി നഗരമായ ബസ്രയ്‌ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള എണ്ണപ്പാടങ്ങളെ ജോർദാനിലെ ചെങ്കടൽ തുറമുഖ നഗരമായ അഖാബയുമായും സിറിയ, തുർക്കി എന്നിവയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന പദ്ധതികളുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണിത്. ഇതും ഹോർമുസിന് ബദലായിട്ടാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്.

ഹോർമുസിന് മാന്ത്രിക പരിഹാരമില്ല

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനോടുള്ള ലോകത്തിന്റെ ആശ്രയത്വം കുറയ്‌ക്കാനായി പുതിയതായി കൊണ്ടുവരുന്ന ബദൽ മാർഗങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്നാണ് ചില വിശകലന വിദഗ്ധർ വാദിക്കുന്നത്. എന്നാൽ മറ്റു പലരും ഇത് തള്ളിക്കളയുന്നു. വാഷിംഗ്ടൺ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ ഊർജ്ജ നയ വിശകലന വിദഗ്ധനായ സൈമൺ ഹെൻഡേഴ്സൺ പറയുന്നത് പല ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളും ബദൽ മാർഗങ്ങൾക്കായി വളരെയധികം മുന്നോട്ട് കുതിക്കുകയാണെന്നാണ്. ഈ പൈപ്പ്‌ലൈൻ നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ചിലത് പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമിടുന്നത് എണ്ണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുക എന്നതല്ല, മറിച്ച് മെഡിറ്ററേനിയൻ തീരത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുക എന്നതാണ്.

അതേ സമയം തന്നെ ഇറാൻ മറ്റൊരു സുപ്രധാന കടൽ പാതയായ ബാബ് അൽ-മന്ദേബ് കടലിടുക്ക് അടച്ചേക്കാമെന്നും വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. യെമനെയും ആഫ്രിക്കയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇടുങ്ങിയ പാതയാണിത് ഒപ്പം ചെങ്കടലിനും ഏഷ്യയ്‌ക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു ഇടനാഴിയാണിത്. ലോകത്തിലെ എണ്ണ ഉൽപാദനത്തിന്റെ ഏകദേശം 5 ശതമാനവും ഈ കടലിടുക്കിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.